Starlink vs Jio: મસ્કને ટક્કર આપવા અંબાણીનો મેગાપ્લાન, 1,600 સેટેલાઇટથી ઇન્ટરનેટ આપવાની તૈયારી
મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ ભારતમાં એલન મસ્કની Starlinkને ટક્કર આપવા માટે 1,600 સેટેલાઇટનું બ્રોડબેન્ડ નેટવર્ક બનાવવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. કંપની 2035 સુધીમાં આ નેટવર્ક તૈયાર કરવા માંગે છે અને તેના માટે ભારતીય તેમજ વિદેશી ઉત્પાદકો સાથે ભાગીદારીની ચર્ચા કરી રહી છે. આ યોજનાથી ભારતમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી અને સ્વદેશી સેટેલાઇટ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં મદદ મળી શકે છે.

ભારતમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટના ક્ષેત્રમાં મુકેશ અંબાણી અને એલન મસ્ક વચ્ચે મોટી સ્પર્ધા જોવા મળી શકે છે. એલન મસ્કની Starlinkને ટક્કર આપવા માટે મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ 1,600 સેટેલાઇટનું પોતાનું બ્રોડબેન્ડ નેટવર્ક ઊભું કરવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ નેટવર્ક મુખ્યત્વે ભારતની ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી અને વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવશે. રિલાયન્સ આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના માટે ભારતીય અને વિદેશી સેટેલાઇટ ઉત્પાદકો સાથે ભાગીદારીની શક્યતાઓ તપાસી રહી છે. જોકે, આ યોજના સફળ બનાવવા માટે મોટા પાયે સેટેલાઇટ ઉત્પાદન અને તેને અવકાશમાં મોકલવાની ક્ષમતા વધારવી સૌથી મોટો પડકાર બની શકે છે.
Starlinkને ટક્કર આપવા રિલાયન્સની મોટી યોજના
મુકેશ અંબાણીની આગેવાની હેઠળનું રિલાયન્સ ગ્રુપ 1,600 સેટેલાઇટ ધરાવતું બ્રોડબેન્ડ નેટવર્ક વિકસાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ નેટવર્ક લો અર્થ ઓર્બિટ એટલે કે પૃથ્વીની નજીકની કક્ષામાં કાર્યરત સેટેલાઇટ પર આધારિત હશે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ભારતમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી સુધારવાનો અને દેશના નિયંત્રણ હેઠળનું સેટેલાઇટ નેટવર્ક ઊભું કરવાનો છે. આ નેટવર્ક રિલાયન્સની તાજેતરમાં લિસ્ટ થયેલી કંપની Jio Platformsના વિકાસને પણ ટેકો આપી શકે છે. રિલાયન્સ આ યોજના માટે ભારતીય સેટેલાઇટ ઉત્પાદકો, ટેક્નોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સ અને મોટા ઔદ્યોગિક જૂથો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે. કંપની જરૂરી ઉત્પાદન સુવિધાઓ ઊભી કરવા માટે નાણાકીય મદદ આપવાની શક્યતા પણ તપાસી રહી છે.
2035 સુધીમાં 1,600 સેટેલાઇટનું નેટવર્ક તૈયાર કરવાનો લક્ષ્યાંક
રિલાયન્સે પોતાના સેટેલાઇટ નેટવર્કને 2035 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. અગાઉ આ યોજના 2030 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક હતો, પરંતુ સેટેલાઇટ ઉત્પાદન અને લોન્ચિંગ સંબંધિત મર્યાદાઓને કારણે સમયમર્યાદા લંબાવવામાં આવી છે. હાલની યોજના મુજબ, કંપની સપ્ટેમ્બર 2027માં પ્રથમ ટેસ્ટ મિશન હાથ ધરવા માંગે છે. ત્યારબાદ 2028ની શરૂઆતથી સેટેલાઇટને તબક્કાવાર અવકાશમાં ગોઠવવાની કામગીરી શરૂ કરવાની યોજના છે. આ સમગ્ર નેટવર્ક તૈયાર કરવામાં અનેક વર્ષ લાગી શકે છે.
ભારતમાં વર્ષે 15થી ઓછા સેટેલાઇટ બને છે
રિલાયન્સની આ યોજના સામે સૌથી મોટો પડકાર ભારતની હાલની સેટેલાઇટ ઉત્પાદન ક્ષમતા છે. ભારતમાં હાલમાં એક વર્ષમાં 15થી ઓછા સેટેલાઇટનું ઉત્પાદન થાય છે. જ્યારે રિલાયન્સની 1,600 સેટેલાઇટની યોજના માટે વર્ષે આશરે 200 સેટેલાઇટનું ઉત્પાદન કરવું પડશે. એટલે કે આ યોજના અમલમાં મૂકવા માટે દેશમાં સેટેલાઇટ ઉત્પાદનની ક્ષમતા મોટા પ્રમાણમાં વધારવી જરૂરી બનશે. આ માટે રિલાયન્સ સ્થાનિક કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી કરીને નવી ઉત્પાદન સુવિધાઓ વિકસાવવાની શક્યતા તપાસી રહી છે. આ પ્રકારની ભાગીદારીથી ભારતના ખાનગી અવકાશ ઉદ્યોગને પણ વિકાસની તક મળી શકે છે.
અમેરિકાથી ઓછામાં ઓછા 400 સેટેલાઇટ ખરીદવાની યોજના
રિલાયન્સ માત્ર ભારતમાં સેટેલાઇટ બનાવવા પર આધાર રાખવા માંગતી નથી. કંપની સ્થાનિક ઉત્પાદનની સાથે વિદેશથી પણ સેટેલાઇટ ખરીદવાની યોજના ધરાવે છે. રિલાયન્સ અમેરિકા પાસેથી ઓછામાં ઓછા 400 સેટેલાઇટ ખરીદવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ માટે કંપની અમેરિકાની બે કંપનીઓ સાથે સંભવિત ખરીદી અંગે ચર્ચા કરી રહી છે. તેની સાથે યુરોપના સેટેલાઇટ સપ્લાયર્સની પણ શક્યતાઓ તપાસવામાં આવી રહી છે.
Starlink પાસે 10,000થી વધુ સેટેલાઇટનું નેટવર્ક
એલન મસ્કની Starlink પહેલેથી જ વૈશ્વિક સ્તરે મોટું સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ નેટવર્ક ધરાવે છે. Starlinkનું નેટવર્ક 10,000થી વધુ સેટેલાઇટ ધરાવે છે. તેની સરખામણીમાં રિલાયન્સ 1,600 સેટેલાઇટનું નેટવર્ક બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. જોકે, બંને કંપનીઓના નેટવર્કનો મુખ્ય હેતુ અલગ છે. Starlink વૈશ્વિક સ્તરે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પૂરી પાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જ્યારે રિલાયન્સનું પ્રસ્તાવિત નેટવર્ક મુખ્યત્વે ભારતની કનેક્ટિવિટી અને વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવશે. આથી ભારતમાં સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડના ક્ષેત્રમાં બંને કંપનીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા વધી શકે છે.
સેટેલાઇટ બનાવવાથી મોટો પડકાર તેને અવકાશમાં મોકલવાનો
રિલાયન્સની યોજના માટે માત્ર સેટેલાઇટનું ઉત્પાદન વધારવું પૂરતું નહીં રહે. મોટી સંખ્યામાં સેટેલાઇટને અવકાશમાં મોકલવા માટે રોકેટ લોન્ચિંગની ક્ષમતા પણ વધારવી પડશે. ઉદ્યોગના જાણકારોના જણાવ્યા અનુસાર, પૂરતા રોકાણથી સેટેલાઇટનું ઉત્પાદન વધારી શકાય છે, પરંતુ હજારો સેટેલાઇટને યોગ્ય કક્ષામાં ગોઠવવા માટે વારંવાર રોકેટ લોન્ચ કરવાની જરૂર પડશે. સેટેલાઇટ ઉત્પાદક કંપની HEX20ના CEO અમલ ચંદ્રનના જણાવ્યા અનુસાર, મોટા પાયે સેટેલાઇટનું ઉત્પાદન કરવું શક્ય છે. પરંતુ જો ભારતીય રોકેટ દ્વારા આ નેટવર્ક ઊભું કરવાનું હોય તો પૂરતી સંખ્યામાં રોકેટ લોન્ચ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું સૌથી મોટો પડકાર રહેશે. આ ઉપરાંત સેટેલાઇટ માટે યોગ્ય અવકાશી કક્ષા ઉપલબ્ધ હોવી પણ જરૂરી છે.
ભારત માટે આ નેટવર્ક કેમ મહત્વપૂર્ણ?
રિલાયન્સનું પ્રસ્તાવિત સેટેલાઇટ નેટવર્ક માત્ર ઇન્ટરનેટ સેવા પૂરું પાડવા પૂરતું મર્યાદિત નહીં હોય. કંપની આ નેટવર્કનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સમગ્ર ભારતમાં કનેક્ટિવિટી સુધારવા માટે કરવા માંગે છે. તેની સાથે યુદ્ધ અથવા ભૂરાજકીય તણાવ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં વ્યૂહાત્મક સંદેશાવ્યવહાર માટે પણ આ નેટવર્ક ઉપયોગી બની શકે છે. પાકિસ્તાન સાથે તાજેતરમાં થયેલા સરહદી સંઘર્ષ બાદ ભારત માટે સ્વદેશી અવકાશ ક્ષમતાઓ મજબૂત બનાવવાનું મહત્વ વધ્યું છે. આ કારણસર દેશમાં દેખરેખ માટેના સેટેલાઇટ અને ખાનગી અવકાશ કંપનીઓ સાથેની ભાગીદારીમાં રોકાણ વધારવામાં આવી રહ્યું છે. વિદેશી સેટેલાઇટ નેટવર્ક પર સંપૂર્ણ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે દેશના નિયંત્રણ હેઠળનું નેટવર્ક મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: Crystal Crop IPOમાં દિગ્ગજ રોકાણકારોની એન્ટ્રી, ₹136 કરોડનું રોકાણ
આ પણ જુઓ:
Disclaimer - અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર જાણકારી અને શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે. તેને કોઈપણ શેર, સિક્યોરિટી અથવા નાણાકીય પ્રોડક્ટ ખરીદવા કે વેચવાની સલાહ અથવા ભલામણ તરીકે ન ગણવી. રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન છે. કોઈપણ રોકાણ અથવા નાણાકીય નિર્ણય લેતા પહેલાં તમારી નાણાકીય સ્થિતિ, રોકાણના હેતુ અને જોખમ લેવાની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરો અને અધિકૃત નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લો.
Also Read

8મું પગાર પંચ: 2.25 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો અર્થ પગાર બમણો થવો નથી, જાણો 6થી 8 લેવલના કર્મચારીઓનો પગાર કેટલો વધશે?

રીલ્સ ચોરી કરનારાઓની ખેર નથી! ઇન્સ્ટાગ્રામે લોન્ચ કર્યું ખાસ કન્ટેન્ટ પ્રોટેક્શન ટૂલ, જાણો કેવી રીતે કરશે કામ

આયુષ્માન કાર્ડ બનાવતા પહેલા સાવધાન! આ 5 ભૂલો કરશો તો અરજી થઈ જશે રિજેક્ટ

Panchayat Season 5: 3 ડિસેમ્બરથી ફુલેરામાં ફરી જામશે ‘પંચાયત’, OTTની સફળ ફ્રેન્ચાઇઝી

જ્યાં પગ મૂકવાની જગ્યાનું ભાડું પણ લાખોમાં! દિલ્હીનું ખાન માર્કેટ ફરી બન્યું દેશનું સૌથી મોંઘું બજાર

ChatGPT Plus મફત મળશે! જાણો ભારતમાં કોણ, ક્યારે કરી શકશે અરજી

Music Economy: ભારતમાં સંગીતથી ₹17,400 કરોડનું આર્થિક મૂલ્ય સર્જાયું, છતાં સર્જકોની કમાણી કેમ મુશ્કેલીમાં





