મ્યુ. ફંડની કુલ AUMમાં ₹4.48 લાખ કરોડનો ઘટાડો, એકલા સપ્ટે.માં જ 1.33 લાખ કરોડનો કડાકો

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગમાં સપ્ટેમ્બર 2026માં ₹1,33,376 કરોડનો ચોખ્ખો ઉપાડ થયો હોવા છતાં ઇક્વિટી યોજનાઓમાં રોકાણ વધ્યું હતું. બીજી તરફ, ઉદ્યોગની કુલ સંચાલિત સંપત્તિ—AUM—ઓગસ્ટના ₹87.08 લાખ કરોડથી ઘટીને સપ્ટેમ્બરના અંતે ₹82.6 લાખ કરોડ થઈ હતી. આ ₹4.48 લાખ કરોડનો ઘટાડો છે. AUMમાં ઘટાડો અને ચોખ્ખો ઉપાડ જુદા માપદંડ છે, કારણ કે AUM પર રોકાણના પ્રવાહ ઉપરાંત બજારભાવના ફેરફારની પણ અસર પડે છે.

સેબીના બુલેટિન મુજબ, ત્રિમાસિક અંતે કરચૂકવણી અને સંસ્થાકીય રોકડની જરૂરિયાતને કારણે આ યોજનાઓમાંથી મોટી રકમ બહાર ગઈ હતી. હાઇબ્રિડ યોજનાઓમાં પણ ચોખ્ખો ઉપાડ નોંધાયો હતો. તેની સામે ઇક્વિટી આધારિત યોજનાઓમાં ચોખ્ખો પ્રવાહ ઓગસ્ટના ₹29,329 કરોડથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં ₹38,307 કરોડ થયો હતો, જે માસિક ધોરણે 30.6%ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

ઇક્વિટી રોકાણમાં સ્મોલકેપ અને મિડકેપ યોજનાઓનું આકર્ષણ ખાસ નોંધપાત્ર રહ્યું હતું. સ્મોલકેપ ફંડમાં ₹9,039 કરોડ અને મિડકેપ ફંડમાં ₹7,835 કરોડ આવ્યા હતા. બંનેનો સંયુક્ત પ્રવાહ ₹16,874 કરોડ થાય છે. કુલ ઇક્વિટી ચોખ્ખા પ્રવાહની સામે તેની ગણતરી કરીએ તો આશરે 44.1% રકમ આ બે શ્રેણીમાં પહોંચી હતી.

આ જ મહિનામાં નિફ્ટી મિડકેપ 150માં 7.6% અને નિફ્ટી સ્મોલકેપ 250માં 3.1% ઘટાડો નોંધાયો હતો. એટલે બજારના આ વિભાગોમાં ભાવ ઘટતા હોવા છતાં સંબંધિત ફંડ શ્રેણીઓમાં રોકાણ આવતું રહ્યું હતું. જોકે, માત્ર આ પ્રવાહ પરથી રોકાણકારોએ ઘટાડાનો લાભ લેવા જ ખરીદી કરી હતી એવું નિશ્ચિત કહી શકાય નહીં. ફ્લેક્સીકેપ યોજનાઓમાં પણ ₹6,702 કરોડનું ચોખ્ખું રોકાણ આવ્યું હતું.

નિયમિત રોકાણનું ચિત્ર મજબૂત રહ્યું હતું. માસિક SIP ફાળો વિક્રમી ₹32,490 કરોડ પહોંચ્યો હતો અને લગભગ 63 લાખ નવા SIP ખાતાં ખૂલ્યાં હતાં. ફાળો આપતા SIP ખાતાંની સંખ્યા 10.06 કરોડ હતી. જોકે, આ ખાતાંની સંખ્યા છે, અલગ રોકાણકારોની નહીં. સમગ્ર ચિત્ર દર્શાવે છે કે સંસ્થાકીય રોકડની જરૂરિયાત અને લાંબા ગાળાના ઇક્વિટી રોકાણના પ્રવાહ એક જ મહિનામાં જુદી દિશામાં ચાલી શકે છે.