Action against Nestle : નેસ્લેના બેબી ફૂડ સામે FSSAIની કાર્યવાહી

નવી દિલ્હી : દેશની ફૂડ સેફ્ટી સંસ્થા ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI)એ શુક્રવારે નેસ્લે ઈન્ડિયા સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. NAN ExcellaPro સ્ટેજ-1 અને LACTOGEN પ્રો-1 સાથે સંકળાયેલી જાહેરાતોના દાવા અને બાયોટિનના ઓછા પ્રમાણ મુદ્દે FSSAIએ નેસ્લે ઈન્ડિયા સામે કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. FSSAIને આ ઉત્પાદનોની જાહેરાતમાં કરાયેલા કેટલાક દાવા અને એક ઉત્પાદનમાં જરૂરી પોષક તત્વ બાયોટિનના પ્રમાણમાં ગડબડ જોવા મળી છે. FSSAIએ નેસ્લે ઈન્ડિયા પાસે આ ઉત્પાદનો અંગે જરૂરી ખૂલાસા માગ્યા છે.

આ કેસમાં નેસ્લે ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ ત્રણ અલગ અલગ કેસ નોંધાયા છે, તેમાંથી એક કેસ ઉત્પાદનોની જાહેરાત સંબંધે છે જ્યારે અન્ય કેસમાં ઉત્પાદનોની તપાસ દરમિયાન બાયોટિનની માત્રા નિશ્ચિત માપદંડથી ઓછી જણાઈ હતી. FSSAI મુજબ NAN ExcellaPro સ્ટેજ-1 અને LACTOGEN પ્રો-1 ફૂડ સેફ્ટી એ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (નાના બાળકોના પોષણ માટેના ફૂડ્સ)ના નિયમો, 2020ના નિયમ 4(2)થી વિરુદ્ધ હોવાનું જણાયું છે.

FSSAIની કાર્યવાહીમાંનેસ્લેના બે ફોર્મ્યુલા મિલ્ક ઉત્પાદનોના નામ સામે આવ્યા છે. તેમાં નેન એક્સેલપ્રો સ્ટેજ-1 અને લેક્ટોજેન પ્રો-1નો સમાવેશ થાય છે.આ બંને ઉત્પાદનો નાના બાળકો માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ફોર્મ્યુલા મિલ્ક કેટેગરીમાં આવે છે. નેસ્લે પોતાની ન્યૂટ્રિશન કેટેગરીમાં આ બ્રાન્ડ્સના ફોર્મ્યુલા મિલ્ક પ્રોડક્ટ્સ તરીકે વેચે છે. કંપનીના વાર્ષિક રિપોર્ટમાં પણ NAN ExcellaPro અને LACTOGEN રેન્જનો ઉલ્લેખ કરાયો છે.

નેસ્લે ઈન્ડિયાના બે ઉત્પાદનો સામે ત્રણ કેસ

પહેલો કેસ આ ઉત્પાદનોની જાહેરાતો અને પ્રમોશનલ દાવા સાથે સંકળાયેલો છે. FSSAIએ કંપનીના કેટલાક દાવા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને તેને ખાદ્ય નિયમો હેઠળ તપાસનો વિષય માન્યા છે. હકીકતમાં બેબી ફૂડના કેસોમાં ઉત્પાદનના પેકેજિંગ અને જાહેરાતમાં કરાયેલા દાવા અંગે ઘણા આકરા નિયમો હોય છે. તેનું કારણ એ છે કે આવા ઉત્પાદનો સીધા જ નાના બાળકોના પોષણ સાથે સંકળાયેલા હોય છે. આ કેસમાં FSSAIનું કહેવું છે કે કંપની તરફથી કરાયેલા કેટલાક પ્રમોશનલ દાવા નિશ્ચિત નિયમોને અનુરૂપ નહોતા. આ આધારે કાર્યવાહી કરાઈ છે.

બીજા કેસમાં એક ઉત્પાદનમાં વર્તમાન બાયોટિનના પ્રમાણ સાથે સંકળાયેલ છે. બાયોટિન એક જરૂરી વિટામીન છે, જે શરીર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. FSSAIની તપાસમાં આ પોષક તત્વની માત્રા નિશ્ચિત માપદંડથી ઓછી જણાઈ છે. વિશેષ વાત એ છે કે ફરીથી કરાયેલી તપાસમાં પણ બાયોટિનનું પ્રમાણ ઓછું મળ્યું. એટલે કે આ માત્ર પહેલી તપાસમાં સામે આવેલી ઉણપ સુધી મર્યાદિત નથી. પરંતુ ફરીથી કરાયેલી તપાસમાં પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી.

FSSAIએ નેસ્લે ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ ત્રીજા કેસમાંકુલ ત્રણ અલગ કેસ નોંધ્યા છે. તેમાં ઉત્પાદનની જાહેરાત સાથે સંકળાયેલા કેસ અને ઉત્પાદનમાં પોષક તત્વોની માત્રા સાથે જોડાયેલ છે. આ કાર્યવાહી એવા સમયમાં થઈ છે જ્યારે બેબી ફૂડ અને બાળકો માટે ઉપયોગમાં લેનારા ફૂડ પ્રોડક્ટ્સની ગુણવત્તા અને લેબલિંગ અંગે રેગ્યુલેટરી એજન્સીઓ સતત નિરીક્ષણ કરી રહી છે.

FSSAIની કાર્યવાહીનો અર્થ શું?

FSSAI દેશમાં ખાદ્ય પદાર્થોની સુરક્ષા, ગુણવત્તા અને તેની સાથે સંકળાયેલા નિયમોનું નિરીક્ષણ કરતી મુખ્ય સંસ્થા છે. જોકે, FSSAIની કાર્યવાહીનો અર્થ એ નથી કે નેસ્લેના બધા બેબી ફૂડ ઉત્પાદનો અસુરક્ષિત છે. વર્તમાન કેસ કેટલાક વિશેષ ઉત્પાદનો, તેની જાહેરાતોના દાવા અને બાયોટિનના પ્રમાણ સાથે સંકળાયેલો છે. એવામાં કંપનીઓ નિશ્ચિત ખાદ્ય સુરક્ષા અને લેબલિંગના નિયમોનું પાલન કરે છે કે નહીં તેની રેગ્યુલેટર તપાસ કરી રહી છે. તેથી માતા-પિતાએ કોઈ સમાચારોના આધારે ગભરાવાના બદલે ડોક્ટરની સલાહ મુજબ જ બાળકો માટે ફોર્મ્યુલા મિલ્ક ખરીદવા જોઈએ.