Companies

ભારતના કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં તેજી, સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યા 21.3 લાખને પાર

જૂન 2026 સુધી દેશમાં સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યા વાર્ષિક ધોરણે 10.8% વધીને 21.3 લાખ થઈ છે. બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં કંપનીઓની સંખ્યા પરંપરાગત વ્યવસાય કેન્દ્રોની સરખામણીએ ઝડપથી વધી રહી છે.

desk@kuberanowPublished On : 8 Sept 2026

corporate — 21.3 લાખ સક્રિય કંપનીઓ સાથે ભારતનું કોર્પોરેટ નેટવર્ક વધુ મજબૂતAI GENERATED IMAGE

ભારતમાં સંગઠિત વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રાલયના આંકડાના વિશ્લેષણ મુજબ જૂન 2026 સુધી દેશમાં 21.3 લાખ સક્રિય કંપનીઓ હતી, જે એક વર્ષ અગાઉના 19.2 લાખની સરખામણીએ 10.8% વધુ છે. એટલે માત્ર એક વર્ષમાં દેશમાં 2 લાખથી વધુ સક્રિય કંપનીઓનો ઉમેરો થયો છે. અહેવાલ મુજબ સંખ્યાની દૃષ્ટિએ આ ઓછામાં ઓછા છેલ્લા એક દાયકાનો સૌથી મોટો વધારો છે. ટકાવારીના હિસાબે પણ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં કંપનીઓની સંખ્યામાં આ સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ છે.

બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં 18% વૃદ્ધિ

કંપનીઓની વૃદ્ધિ હવે માત્ર મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હી જેવા પરંપરાગત ઉદ્યોગ-વ્યવસાય કેન્દ્રો સુધી મર્યાદિત રહી નથી. બિહારમાં સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યા આશરે 18% વધીને 49,500 થઈ છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ લગભગ 18% વૃદ્ધિ સાથે આ સંખ્યા 1.87 લાખ પર પહોંચી છે. રાજસ્થાનમાં સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યા 16% વધીને 77,658 થઈ છે.

મહારાષ્ટ્ર હજુ દેશમાં પ્રથમ

કુલ સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યામાં મહારાષ્ટ્ર હજુ દેશમાં સૌથી આગળ છે. રાજ્યમાં 3.6 લાખથી વધુ કંપનીઓ સક્રિય છે. દિલ્હીમાં 2.5 લાખથી વધુ કંપનીઓ છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશ હવે સક્રિય કંપનીઓની સંખ્યાના આધારે દેશનું ત્રીજું સૌથી મોટું રાજ્ય બન્યું છે. ત્યારબાદ પશ્ચિમ બંગાળ આવે છે.

સેવા ક્ષેત્રનો દબદબો

ભારતના કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં સેવા ક્ષેત્રનો હિસ્સો સૌથી મોટો છે. જૂન 2026 સુધી દેશમાં આશરે 14.2 લાખ સેવા ક્ષેત્રની સક્રિય કંપનીઓ હતી, જે કુલ કંપનીઓના આશરે 66% જેટલી છે. એક વર્ષમાં સેવા ક્ષેત્રની કંપનીઓની સંખ્યા આશરે 18% વધી છે. આ ક્ષેત્રમાં આશરે 3 લાખ કંપનીઓ વેપાર સાથે, 1 લાખ જેટલી અચલ સંપત્તિ ક્ષેત્ર સાથે અને 80,000થી વધુ નાણાકીય સેવાઓ સાથે જોડાયેલી છે.

ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ ધીમી

ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં કંપનીઓની વૃદ્ધિ સમગ્ર કોર્પોરેટ ક્ષેત્ર કરતાં ધીમી રહી છે. એક વર્ષમાં આશરે 30,000 નવી સક્રિય ઉત્પાદન કંપનીઓ ઉમેરાઈ છે અને કુલ સંખ્યા લગભગ 4 લાખ થઈ છે. આ આશરે 7%ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. કૃષિ સંબંધિત કંપનીઓની સંખ્યા પણ આશરે 6% વધીને 92,980 થઈ છે.

નાના શહેરોમાં વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિનો વિસ્તાર

બજાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ભૌતિક અને ડિજિટલ માળખાકીય સુવિધાઓમાં સુધારો, નિયમન સરળ બનવું અને વ્યવસાયોનું ઔપચારિકીકરણ વધવું કંપનીઓની સંખ્યામાં વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. આ પ્રવાહથી નવા રાજ્યો અને નાના શહેરોમાં રોકાણ તથા રોજગારીની તકો ઊભી થઈ શકે છે. જોકે કંપનીઓની સંખ્યા વધવી એટલે એટલા જ પ્રમાણમાં રોજગાર અથવા રોકાણ વધશે એવું માનવું યોગ્ય નહીં બને.