Gold Price Fall: સોનું ₹1.35 લાખથી નીચે આવશે! જાણો ભાવ ઘટવા પાછળના 4 મોટા કારણો

Gold Price Drop: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ફરી એકવાર તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે રોકાણકારોમાં ચિંતાનો માહોલ છે. 12 નવેમ્બરની સવારે સોનાનો ભાવ ગગડીને 3980 ડોલર પ્રતિ ઔંસની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો. બજારના નિષ્ણાતોની આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં આ ભાવ હજુ ઘટીને 3800 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી જઈ શકે છે. જો આ જ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો તો, ભારતીય બજારમાં પણ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ 1.35 લાખ રૂપિયાથી નીચે આવવાની પૂરી શક્યતા છે.

અમેરિકામાં સતત વધી રહેલી ફુગાવાની ચિંતાએ હવે વિશ્વભરના બજારોને પોતાના સકંજામાં લઈ લીધા છે. તાજેતરના આર્થિક ડેટા જાહેર થયા બાદ, બેંક ઓફ અમેરિકાએ આગામી ડિસેમ્બર મહિનામાં વ્યાજ દરોમાં અડધા ટકા (0.50%) ના વધારાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. આ મોટા સમાચારને પગલે વૈશ્વિક સ્તરે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઉપરાંત, ચીન તરફથી પણ એક એવા સમાચાર આવી રહ્યા છે જેની સોનાના બજાર પર દૂરગામી અસરો પડી શકે છે. ચીનની યોજના મુજબ સિંગાપોરનું ABEX એક્સચેન્જ 16 નવેમ્બર, 2026 થી LNG અને સોનાના વાયદાના કરાર શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે.

સોનાના ભાવ ગગડવા પાછળના 4 મુખ્ય કારણો:

સોનું તેના 4,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસના નિર્ણાયક સ્તરથી નીચે સરકી ગયું છે. અમેરિકામાં ફુગાવાના નવા આંકડા જાહેર થયા પછી ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં વધારો કરવામાં આવે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ ઊભી થઈ છે, જેને આ ઘટાડા માટે જવાબદાર માનવામાં આવે છે. આવો વિગતવાર સમજીએ આ 4 કારણો:

1. અપેક્ષા કરતા વધુ ફુગાવો: બેંક ઓફ અમેરિકા ડિસેમ્બરમાં વ્યાજ દરમાં 0.25% અથવા 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની અપેક્ષા રાખી રહી હતી, પરંતુ હવે 0.50% ના મોટા વધારાનું જોખમ વધી ગયું છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં અમેરિકાનો CPI (ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક) ફુગાવો 0.4% વધ્યો છે, જ્યારે કોર CPI માં 0.3% નો વધારો થયો છે. આ સતત ત્રીજો મહિનો છે જ્યારે ફુગાવાના આંકડા અપેક્ષાઓ કરતાં વધુ આવ્યા છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, વિમાન ભાડા અને હોટેલ ખર્ચમાં થયેલો જંગી વધારો ફુગાવાના દબાણમાં મોટો ફાળો આપી રહ્યો છે.

2. મજબૂત થતો અમેરિકન ડોલર: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ સામાન્ય રીતે ડોલરમાં નક્કી થાય છે અને તેમાં જ સ્થિર રહે છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે અન્ય દેશોના ચલણો (જેમ કે રૂપિયો) ની સરખામણીમાં સોનું ખરીદવું વધુ મોંઘું બની જાય છે. આના કારણે બજારમાં ખરીદદારો ઘટી જાય છે અને પરિણામે માંગ ઘટતા સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો થાય છે.

3. સરકારી બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો: અમેરિકન સરકારી બોન્ડ પર યીલ્ડ (વળતર) વધી રહ્યું હોવાથી, રોકાણકારો હવે સોનાને બદલે બોન્ડમાં રોકાણ કરવાના વિકલ્પો પર વધુ વિચાર કરી રહ્યા છે. સોનામાં રોકાણ કરવાથી કોઈ વ્યાજ મળતું નથી, તેથી જ્યારે બોન્ડ યીલ્ડ ઊંચું હોય ત્યારે રોકાણકારોને સોનાની તુલનામાં બોન્ડ વધુ આકર્ષક અને નફાકારક લાગે છે. આનાથી સોનાની સીધી રોકાણ માંગને માઠી અસર પહોંચે છે.

4. સેફ-હેવન રોકાણની માંગમાં ઘટાડો: વૈશ્વિક સ્તરે, ખાસ કરીને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટેના રાજદ્વારી પ્રયાસોથી બજારમાં તણાવ ઓછો થવાની આશા જાગી છે. રોકાણકારો હવે વૈશ્વિક જોખમોમાં ઘટાડો જોઈ રહ્યા હોવાથી, તેઓ સલામત રોકાણ (સેફ-હેવન એસેટ) તરીકે સોનાની ખરીદી ઓછી કરી રહ્યા છે. સોનાના ભાવ પર દબાણ વધવાનું આ પણ એક મોટું કારણ છે.

16 નવેમ્બર પર રહેશે આખી દુનિયાની નજર

ચીન આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલએનજી (પ્રવાહી કુદરતી ગેસ) ની ખરીદી અને તેની ચુકવણી બંને માટે પોતાના ચલણ 'યુઆન' નો ઉપયોગ વધારવા માટે આક્રમક રીતે આગળ વધી રહ્યું છે. 16 નવેમ્બર, 2026 થી, સિંગાપોરનું ABEX એક્સચેન્જ LNG અને સોનાના વાયદાના નવા કરારો શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આનાથી વેપારીઓને ગેસના ભાવમાં થતી વધઘટ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે ઓફશોર યુઆનનો ઉપયોગ કરવાની સુવિધા મળશે.

આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે ચીન હવે આંતરરાષ્ટ્રીય ગેસ અને સોનાના વેપારમાં યુએસ ડોલરના એક મજબૂત વિકલ્પ તરીકે પોતાના ચલણ યુઆનને સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ નવા કરારની ભવિષ્યમાં બજાર પર કેટલી અસર પડશે, તેનો આધાર એ વાત પર રહેશે કે કેટલી આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ તેનો ઉપયોગ કરે છે. જો વેપારીઓ આમાં રસ દાખવશે, તો ભવિષ્યમાં LNG અને સોનાના વેપાર માટે યુઆન કરારનો વ્યાપ વધુ વિસ્તરશે. નિષ્ણાતો માને છે કે ચીન દ્વારા ભરવામાં આવી રહેલા આ પગલાં સીધી રીતે અમેરિકન ડોલરના વર્ચસ્વને પડકારવા માટે લેવામાં આવી રહ્યા છે, જેની સીધી અસર સોનાના ભાવ પર જોવા મળશે.

આ પણ વાંચોઃ Gold Demand in India: દિવાળીમાં ભારતીયોએ ખરીદ્યું ₹72,000 કરોડનું સોનું, જાણો કેમ વધ્યો ક્રેઝ?

આ પણ જુઓ

Watch onYouTube