લેબમાં બનેલા હીરોએ બદલી બજારની ચાલ, 20 વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યા પ્રાકૃતિક હીરોના ભાવ

હીરા બજારમાં હાલમાં મોટા ફેરફાર જોવા મળી રહ્યા છે. પ્રાકૃતિક હીરાના ભાવ બે દાયકાના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયા છે. જથ્થાબંધ બજારમાં હીરાના ભાવ હવે 2021ના તેના ટોચના સ્તરેથી લગભગ 30-40 ટકા નીચે છે. આ ઘટાડો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે હીરા ઉદ્યોગ ઓછી માગ, જરૂરિયાત કરતાં વધુ સપ્લાય અને લેબમાં બનેલા હીરા સાથે વધતી સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે વેચાતા 1 કેરેટના પ્રાકૃતિક ગોળ હીરોની રીટેલ કિંમત હજુ પણ 3,530 ડોલરથી 3,860 ડોલર વચ્ચે છે.

લેબમાં બનેલા હીરો પ્રાકૃતિક હીરા બજાર માટે સૌથી મોટા પડકારોમાંથી એક બની રહ્યા છે. જોકે, રાસાયણિકરૂપે તે પ્રાકૃતિક હીરો જેવા જ હોય છે, પરંતુ તે સામાન્ય રીતે 70-85% સસ્તા હોય છે. એક રિપોર્ટ મુજબ વર્ષ 2022 પછીથી સિન્થેટિક હીરોના જથ્થાબંધ ભાવમાં 75 ટકાથી વધુનો ઘટાડો આવ્યો છે.

માર્ચ 2025 પછીથી લેબમાં બનેલા હીરોના ભાવમાં 29.9 ટકાનો ઘટાડો આવ્યો છે, જ્યારે આ પ્રકારની ગુણવત્તાવાળા પ્રાકૃતિક હિરોના ભાવમાં લગભગ 4 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ચીનમાં લેબ ગ્રોન ડાયમંડ બજારમાં મોટી તાકાત બની ગયા છે અને દુનિયાભરમાં બનનારા સિન્થેટિક ડાયમંડના 60 ટકાથી વધુ હિસ્સો તેનો છે. 2026ના પહેલા છ માસમાં લેબમાં બનેલા હીરાની ચીનમાંથી નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે 65.3 ટકા વધી છે, જેનાથી પહેલાથી જ નબળા બજાર પર દબાણ વધ્યું છે. સસ્તા પથ્થરોના વધતા પૂરવઠાએ મધ્યમ શ્રેણીના પ્રાકૃતિક હીરા પર પણ અસર કરી છે, જે અનેક બાબતોમાં આ જ ગ્રાહકો માટે પ્રતિસ્પર્ધા કરે છે.

રિપોર્ટ મુજબ મોટા અને વધુ સારી ગુણવત્તાવાળા પ્રાકૃતિક હીરો વધુ મજબૂત સાબિત થયા છે. તેમની દુર્લભતાના કારણે તેમની પ્રીમિયમ કિંમતો જળવાઈ રહી છે. માગમાં ઘટાડાએ હીરા ખનન પર પણ અસર કરી છે. De Beers અને બોત્સવાના સરકારના સંયુક્ત ઉદ્યોગ Debswanaના વેચાણમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે. ઐતિહાસિકરૂપે હીરા ખનન બોત્સવાનાના અર્થતંત્રનો એક મોટો હિસ્સો રહ્યા છે.

એક રિપોર્ટ મુજબ ટેક્નોલોજીના વિકાસના કારણે હવે મોટાપાયે એવા પથ્થરો બનાવી શકાય છે જે કેમિકલની દૃષ્ટિએ અસલી હીરો જેવા જ હોય છે. તેનાથી કેટલાક પ્રાકૃતિક હીરોના ભાવ પર દબાણ સર્જાયું છે. પ્રાકૃતિક હીરા કાઢવા માટે, બજારનો ઉપરી હિસ્સો હજુ પણ મજબૂત છે. ખૂબ જ સારો રંગ અને ક્લેરિટીવાળા મોટા હીરોની અછતના કારણે હજુ પણ વધુ કિંમત ઉપજી શકે છે. જોકે, આવા પથ્થર સમગ્ર બજારનો ખૂબ નાનો હિસ્સો હોય છે. તેથી લેબમાં બનેલા હીરોના ઉત્પાદનમાં સતત વધારો સમગ્ર ઉદ્યોગમાં કિંમતો પર અસર કરતું મહત્વનું કારણ બની શકે છે.