કૃષિ ધિરાણના નિયમો બદલાશે: ગોલ્ડ લોન લેતા ખેડૂતો માટે શું નવું? જાણો 26 નવેમ્બરની ડેડલાઇન

Agricultural Loans: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ખેડૂતોને અપાતી લોનની પ્રક્રિયામાં કેટલાક મોટા અને મહત્વના ફેરફારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. દેશની કેન્દ્રીય બેંકે કૃષિ લોન અને ગોલ્ડ લોન સંબંધિત નિયમોને વધુ પારદર્શક અને કડક બનાવવા માટે એક નવો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. જો તમે ખેતી સાથે સંકળાયેલા છો અને બેંકમાંથી લોન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ નવા ફેરફારોને સરળ ભાષામાં સમજી લેવા તમારા માટે અત્યંત જરૂરી છે.

કૃષિ લોનની ચકાસણી હવે વધુ કડક બનશે

RBI ના નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, બેંકો માટે પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ (PSL) એટલે કે પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રના ધિરાણની ગણતરી અને ચકાસણીના નિયમોમાં મોટો બદલાવ આવશે. હવે બેંકો માત્ર કાગળિયા જોઈને લોન નહીં આપે, પરંતુ ખેડૂત જે જમીન પર ખેતી કરે છે તેનો વિસ્તાર, ત્યાં ઉગાડવામાં આવતા પાકની વિગતો અને લોનનો ખરેખર ક્યાં ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે તેની ઝીણવટભરી તપાસ કરશે. લોનની રકમ હવે માત્ર ગીરવે મૂકેલા સોનાના મૂલ્ય પરથી નહીં, પરંતુ ખેતીની વાસ્તવિક જરૂરિયાતના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે.

બેંક અધિકારીઓ કરશે ખેતરની મુલાકાત

નવા ડ્રાફ્ટમાં સૌથી મોટી જોગવાઈ એ છે કે બેંક અધિકારીઓએ હવે ફરજિયાતપણે ખેતરોની રૂબરૂ મુલાકાત લેવી પડશે અને આ મુલાકાતનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ પણ જાળવવો પડશે. ખેતીના નામે લીધેલી લોનનો ઉપયોગ ખરેખર કૃષિ કાર્યો માટે જ થઈ રહ્યો છે કે નહીં, તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.

ગોલ્ડ લોન લેતા ખેડૂતો માટે મોટી રાહત

આ કડકાઈની સાથે ખેડૂતો માટે એક સારા સમાચાર પણ છે. જો કોઈ ખેડૂતે પોતાની ખેતીની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે બેંકમાં સોનાના દાગીના ગીરવે મૂકીને લોન લીધી હશે, તો તે લોનને માત્ર 'ગોલ્ડ લોન' હોવાના કારણે PSL શ્રેણીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવશે નહીં. એટલે કે, કૃષિ હેતુ માટે લેવાયેલી ગોલ્ડ લોન પણ તેની યોગ્યતાના આધારે પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રના ધિરાણનો જ હિસ્સો ગણાશે.

જમીનવિહોણા ખેડૂતો અને ભાગિયાઓને વિશેષ ફાયદો

જે ખેત મજૂરો અથવા ભાગિયા (શેરખેડુતો) પાસે જમીન માલિકીના પોતાના દસ્તાવેજો કે લીઝ ડીડ નથી હોતા, તેમને લોન લેવામાં પડતી મુશ્કેલીઓનો પણ આ પ્રસ્તાવમાં ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે. બેંકોએ હવે આવા કિસ્સાઓમાં ખેડૂતની યોગ્યતા સાબિત કરતા અન્ય વૈકલ્પિક દસ્તાવેજો સ્વીકારવા પડશે, જેથી જરૂરિયાતમંદ ખેડૂતો સરળતાથી પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રની લોન મેળવી શકે.

PSL ગણતરીના અન્ય નિયમોમાં ફેરફાર

આ ઉપરાંત, RBI એ લેટર્સ ઓફ ક્રેડિટ (LC) હેઠળ બેંકો દ્વારા ખરીદેલા કે ડિસ્કાઉન્ટ કરાયેલા વેપાર બિલો અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. ડ્રાફ્ટ મુજબ, નેટ બેંક ક્રેડિટ (NBC) અને એડજસ્ટેડ નેટ બેંક ક્રેડિટ (ANBC) નક્કી કરતી વખતે આવા બિલોને ભારતમાં બેંક ક્રેડિટમાંથી બાકાત રાખવા જોઈએ નહીં.

તમારો અભિપ્રાય આપવા માટે 19 દિવસનો સમય

રિઝર્વ બેંકે વર્ષ 2026 માટે પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ (લક્ષ્યો અને વર્ગીકરણ) માર્ગદર્શિકાનો આ ડ્રાફ્ટ લોકો સમક્ષ મૂક્યો છે. આ ડ્રાફ્ટ પર સંબંધિત હિસ્સેદારો અને સામાન્ય જનતા 26 નવેમ્બર સુધી પોતાના સૂચનો કે ટિપ્પણીઓ મોકલી શકે છે. એટલે કે, લોકો પાસે પોતાના મંતવ્યો રજૂ કરવા માટે હજુ 19 દિવસનો સમય બાકી છે. તમામ સૂચનોને ધ્યાનમાં લીધા પછી જ અંતિમ નિયમો સત્તાવાર રીતે લાગુ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ કપાસના ભાવમાં ₹1500નો કડાકો: ડબલ આવકના દાવા વચ્ચે ખેડૂતો કેમ દેવામાં ડૂબ્યા?

આ પણ જુઓ

Watch onYouTube